ރިޕޯޓް
އައްޑޫގެ ކަރަންޓު މައްސަލަ: ހަލާކުވާ ސާމާނުގެ ޒިންމާ ނަގާނީ ކާކު؟
އައްޑޫ ސިޓީގައި ކަރަންޓު ކެނޑުމަކީ އާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ހަމައެކަނި އަނދިރީގައި ތިބެންޖެހޭ ވަގުތުކޮޅެއް ނޫނެވެ. ކަރަންޓު ގޮސްފައި އަންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކީ، ގޭގޭގައި ހުންނަ އަގުބޮޑު އިލެކްޓްރޯނިކް ސާމާނުތައް އަނދައިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން އޮންނަ ވަގުތެކެވެ. އައިސްއަލަމާރިއާއި، ޓީވީއާއި، ދޮންނަމެޝިނާއި އޭސީ ފަދަ ތަކެތި ހަލާކުވުމުން، އެތައް ހާސް ރުފިޔާއެއްގެ މާލީ ތަކުލީފު އުފުލަން މި ޖެހެނީ ނިކަމެތި ރައްޔިތު މީހާއަށެވެ. މިއީ ދެން އިތުރަށް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ކަރަންޓު ފޯރުކޮށްދޭ ކުންފުނީގެ އިހުމާލުން ރައްޔިތުންގެ މުދަލަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ޒިންމާ މިއަދު ނަގަން ޖެހޭނެއެވެ.
މިފަދަ ހާދިސާތަކުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ކަން ހިނގާ ގޮތަކީ، ކަރަންޓު ދޭ ކުންފުނިން މައްސަލަ ހައްލުކުރި ކަމަށް ބުނެ ނިންމާލުމެވެ. އިންޖީނުތައް ހަލާކުވެގެން ނުވަތަ ވިއުގައަށް ދިމާވާ މައްސަލައަކުން ކަރަންޓު ކެނޑުނަސް، ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް ބަދަލު ދިނުމުގެ އެއްވެސް އުސޫލެއް ކުންފުނިތަކުން ނުގެންގުޅެއެވެ. މިއީ ކަނޑައެޅިގެން ބޭއިންސާފެކެވެ. ހިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތުން ގަވާއިދުން ބިލު ދައްކާއިރު، ރައްކާތެރިކަމާއެކު އެ ހިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ކުންފުނީގެ ގާނޫނީ ޒިންމާއެކެވެ. އެ ޒިންމާ އަދާނުކުރެވި، ކަރަންޓު ވިއުގަ އޯވަލޯޑުވެގެން ނުވަތަ ވޯލްޓޭޖަށް އަންނަ ކުއްލި ބަދަލަކުން މީހެއްގެ މުދަލަށް ގެއްލުންވުމުން، އާ އައިސްއަލަމާރިއެއް ގަންނަން ރައްޔިތު މީހާ އަތުން ފައިސާ ހޭދަކުރަން ޖެހުމަކީ ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ އެހެން ގައުމުތަކުގައި މިފަދަ ކަންކަމުގައި އަމަލުކުރަނީ ވަރަށް ހަރުކަށިކޮށެވެ. މިސާލަކަށް، އޮސްޓްރޭލިއާގެ ސައުތު އޮސްޓްރޭލިއާ ސްޓޭޓުގައި ދާދި ފަހުން ވަނީ ކަރަންޓު ވޯލްޓޭޖަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ހަލާކުވާ ތަކެއްޗަށް 15،000 ޑޮލަރާ ހަމައަށް ބަދަލު ހޯދޭނެ ނިޒާމެއް ތައާރަފުކޮށްފައެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާ ފަދަ ގައުމުތަކުގައިވެސް، ޔުޓިލިޓީ ކުންފުނިތަކުގެ އިހުމާލުން ލިބޭ ގެއްލުންތަކަށް އިންޝުއަރެންސް މެދުވެރިކޮށް ނުވަތަ ސީދާ ކުންފުނިން ބަދަލު ދިނުމަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން ލާޒިމު ކަމެކެވެ. މިފަދަ ނިޒާމުތަކުގެ ސަބަބުން، ބަދަލު ދޭންޖެހޭނެކަން އެނގޭތީ ކުންފުނިތަކުން ކަރަންޓު ވިއުގަ މަރާމާތުކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށް އިތުރު ސަމާލުކަމެއް ދެއެވެ. ރާއްޖޭގައިވެސް މިފަދަ ހަރުދަނާ ނިޒާމެއް އޮންނަން އެބަޖެހެއެވެ.
ރާއްޖޭގައި މިކަމަށް ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ގާނޫނީ މަގުތައް މުޅިން ބަންދުވެފައެއް ނެތެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ އަސާސީ ހިދުމަތްތައް ރެގިއުލޭޓް ކުރުމަށްޓަކައި "ޔުޓިލިޓީ ރެގިއުލޭޓަރީ އޮތޯރިޓީ" ގެ ނަމުގައި މުއައްސަސާއެއް ވަނީ އުފައްދާފައެވެ. މި އޮތޯރިޓީގެ ޒިންމާއަކީ ހިދުމަތް ދޭ ފަރާތްތަކުން މިންގަނޑުތައް ހިފަހައްޓާތޯ ބެލުމާއި ފިޔަވަޅު އެޅުމެވެ. އަދި ވިޔަފާރިތަކާއި ހިދުމަތް ދޭ ފަރާތްތަކުން ކަސްޓަމަރުންނަށް ވާ އިހުމާލުތައް ބެލުމަށް "ކޮންސިއުމަރ އޮމްބަޑްސްޕާސަން" ގެ އޮފީހެއްވެސް އެބަހުރިކަން ގިނަ ބަޔަކަށް ނޭނގެއެވެ. ކަރަންޓު ކެނޑިގެން މުދަލަށް ގެއްލުންވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ހަމައެކަނި ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ޝަކުވާ ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މި މުއައްސަސާތަކަށް ރަސްމީކޮށް މައްސަލަ ހުށަހަޅަން ފަށަން އެބަޖެހެއެވެ.
ހައްގުތައް ކަށަވަރުވާނީ އެ ހައްގުތަކަށް ވަކާލާތުކޮށްގެންނެވެ. އައްޑޫގެ ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވެފައިވާ މި ބޮޑު މާލީ ތަކުލީފަށް ނިމުމެއް ގެނެވެން އޮތީ، ލިބޭ ކޮންމެ ގެއްލުމަކަށް ބަދަލު ހޯދަން ގާނޫނީ ގޮތުން ކުރިމަތިލައިގެންނެވެ. ޔުޓިލިޓީ ރެގިއުލޭޓަރީ އޮތޯރިޓީއާއި ކޮންސިއުމަރ އޮމްބަޑްސްޕާސަން އޮފީހަށް މައްސަލަތައް އޮއްސާލައި، ކުންފުނިތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުވަންވީ ވަގުތު މިއޮތީ ޖެހިފައެވެ. ރައްކާތެރި ކަރަންޓެއް ނުދެވޭނަމަ، ރައްޔިތުންގެ ހަލާކުވާ މުދަލަށް ކުންފުނިން ފައިސާ ދައްކަން މަޖުބޫރުކުރުވަން ޖެހެއެވެ.
